New journey…

Ik sta aan het begin van een nieuwe reis in een nieuw land. En daarom ook een nieuw begin van mijn webblog verhalen. Inmiddels ben ik aan mijn derde week begonnen in Nigeria. En sta ik voor de uitdaging om weer te worden als een kind…hoewel het leven in Kameroen veel overeenkomsten heeft. Maar toch, een nieuwe cultuur, een nieuw team een nieuw project.

De komende tijd ga ik jullie meenemen op mijn language journey in de Waci taal. Tja, er zijn geen boeken of cursussen die mij: “Hoe spreek ik Waci?” leren…

Handen schudden

Ik loop vanaf de markt richting mijn huis. Als ik bijna thuis ben komt er iemand mij tegemoed die ik herken, namelijk de Full Gospel pastor uit Bambalang. We schudden handen, en om dat we verrast zijn elkaar hier te zien schudden we nogmaals de handen. Ik groet hem en vraag of alles wel is in Bambalang. En dat is zo, ja zegt hij we zijn echt bezig met het Bijbelvertaalwerk en het bekend maken onder de mensen. En nogmaals schudden we handen omdat iets gezegd wordt wat ons beiden betreft. We praten nog even door en als afsluiting schudden we nogmaals handen. Dat was 4 keer in 2 minuten bedacht ik…

Een andere manier waarop mensen laten zien dat je er samen voor gaat of dezelfde ideeën heb, is wanneer de mensen  aan het eind van de conversatie zeggen: we are together…uiteraard samengaand met een handdruk.

Het droge seizoen is inmiddels aangebroken. En het is bizar hoe de wereld er dan anders uit ziet. Ik zal proberen een idee te geven wat die veranderingen zijn. Een van de eerste veranderingen is het feit dat je op droge weg rijdt. Binnen enkele weken is de weg weer stoffig en ik heb ontdekt dat als er dan een auto voor je rijd je haast niks meer kan zien. Neem je een benskin (taxi moter) dan ben je na een half uur helemaal roodbruin van het stof. Het gevolg van die stoffige wegen is ook dat alle bosjes en bomen langs de weg plosteling helemaal onder  het rode stof zitten. Ook bepaalde bomen en planten beginnen nu te bloeien en ik moet zeggen dat ik soms moeite heb een weg te vinden al heb ik daar tig keer over gereden. Het ziet er gewoon nu zo anders uit!

Een andere verandering is dat je nu ook meer auto”s op de weg ziet. Auto”s die het niet trokken om tijdens het regenseizoen door de modder te worstelen. Dus de hele hele oude auto”s zijn ook weer van de partij.

De weg is door het regenseizoen behoorlijk vernaggeld, enorme diepe kuilen die eerst modderig waren zijn nu opgedroogd met het gevolg dat je haast op je zijkant rijdt om verder te kunnen. Wel, langzamerhand beginnen de wegen gerepareerd te worden. Grote vrachtauto”s storten grote hopen zand op de weg. Geweldig natuurlijk alleen…soms storten ze het zand midden op de weg en dan lijkt het er op dat je dus niet verder kunt, maar omdat ik geen andere weg weet en auto sporen op die mega hoge zand berg zie begrijp ik dat het de bedoeling is dat je erover heen kunt. En voila, na de grootste zandhoop zijn de volgende hopen een eitje.

Ook een positieve verandering is het feit dat als je rijdt er een mega stof wolk achter je auto ontstaat en daar houden mensen niet zo van, zo ontdekte ik dat, speciaal kinderen, nu niet meer zo graag achter de auto aanrennen…

Ook de koeien dalen. In het regenseizoen zijn ze hoger op de heuvels te vinden maar met het droge seizoen komen ze meer naar beneden en wordt ook toegestaan dat ze op de akkers van de boeren lopen grazen.

Het laatste wat ik zal noemen is het feit dat men nu ook gestart is met het verbranden van stukken land. Her en der zie je de eerste vuren al branden en stukken zwart geblakerd land. Ziet er beetje triest uit moet ik zeggen.

Maar zo ervaar ik de eerste keer de overgang van regen naar het droge seizoen. Voorlopig dus geen regen tot maart uitgezonderd dat er in december 1 keer regen hoopt te vallen maar dat is niet elk jaar het geval. Wel, dit was een update over het droge seizoen in Afrika!

Hartelijke groet,
Marinne

Ashia Koe!

Ashia Koe!

Sommige mensen voelen zich wat ongemakkelijk als locale mensen hier vragen waar je heen gaat of wat je gaat doen. Dat gaat hen toch immers niet aan? Maar hier is zeker onderdeel van het groeten. En ik heb ontdekt dat hele vage antwoorden voldoen. “ Mi, A di go fo up….” Of te wel zoiets als ik ga daarheen (voor je uit wijzend).

In het begin was het lastig om uit te vinden wat mensen precies bedoelen als ze je een weg uitleggen. Want dat gaat namelijk ongeveer hetzelfde, Yu di go fo up smol…oftewel je gaat een klein stukje daar heen (voor je uit wijzend) . En dat is soms genoeg om de weg te vinden en soms niet. Andere aanwijzingen zijn hier bv de mango bomen, een compound met een muur er om heen of een kerkgebouw. En ik heb ontdekt dat ik nu zelf ook op die manier de weg uitleg…waar een andere collega me op wees toen ze mij de weg vroeg…ze had duidelijk iets meer details nodig.

In Afrika hoeven dingen allemaal niet zo precies en perfect. Zolang je dingen probeert is het goed. In Nederland vinden we het akelig als er een type fout in een boek zit of in een liturgie, en dat zeggen we ook hard op. Dingen moeten goed zijn! Hier maakt het niet zo uit of er fix staat of fax, of een plaatje in spiegelbeeld afgedrukt staat, dat iemand niet zo mooi zingt in het koor. En zo worden mijn Nederlandse maatstaven en verwachtingen wat soepeler en eet ik wat ik in Nederland niet zou eten, en knipoog naar de kop van een koe, op de markt, die in het gangpad ligt! Ashia koe!

Hartelijke groet,
Marinne

Nieuws uit Kameroen

Bericht uit Kameroen!

Het is lang geleden dat ik iets geschreven heb over het leven in Kameroen. Niet dat er niks gebeurt maar het leven neemt me in beslag en Nederland lijkt errug ver weg. Maar dus hoog tijd voor een lange update! Het leven hier is soms verrassend en onvoorspelbaar, maar soms ook een uitdaging. Het was verrassend toen ik bijvoorbeeld vorige week van Ndop naar Bamenda reisde en een bush taxi nam. 19 personen kunnen er in + al de bagage. Al na de eerste 20 minuten stopte de chauffeur omdat de motor te heet was… en we waren nog niet eens over de Sabga berg heen. Maar goed nadat de motor gekalmeerd was reden we weer verder maar niet lang daarna stopten we weer, en nog eens en nog eens. Ik had me al ingesteld op een erg lange reis maar opeens kwam er een ander busje en konden we overstappen! Ik was erg onder de indruk van Kameroen.

De uitdagingen op het moment zijn het water in mijn huis wat niet goed werkt, er komt maar een heel klein straaltje uit de kraan, maar het regent gelukkig elke dag dus het is nu douchen met regenwater. Ook raakte gisteren het gas op maar gelukkig heb ik buiten ook een keuken, en een van mijn buurvrouwen bracht wat hout om te stoken, en zo zaten we rondom het vuur in de keuken soep te koken terwijl het buiten regende. Minder leuk is het feit dat mijn laptop kapot is en hoe ga ik het gerepareerd krijgen. Anderzijds kan ik nu weinig werk doen, misschien een tijd om wat rustiger aan te doen.

Het werk in Ndop is veelzijdig en neemt toe naar mate ik meer mensen leer kennen en ze enthousiast voor literacy worden. Afgelopen week had ik een training voor leerkrachten van een basischool georganiseerd. Ze werden getrained in een literacy methode wat ze kunnen gebruiken als ze de moedertaal als een vak geven. Het hele initiatief kwam vanuit de leerkrachten zelf en het was geweldig om met deze mensen te werken. Zo gemotiveerd en open om te leren. Het is een klein schooltje in het dorp Babungo, en dit was de eerste teacher training in hun leven. Deze mensen onderwijzen de kinderen inderdaad zonder opleiding. Maar zij offeren veel op om de kinderen les te geven, voor een karig loon van 12 tot 15 euro per maand. De leerkrachten waren zo blij met de training ook omdat ze zien dat ze een aantal principes van de method kunnen gaan toepassen met het lesgeven in de andere vakken. Het gaf me veel energie om de kennis die ik ook als leerkracht heb meegekregen te delen met deze leerkrachten. Aan het eind van de training reageerde een leerkracht en zei: “ Ik ben zo blij dat eindelijk een droom is uitgekomen en de kinderen hun eigen moedertaal kunnen gaan lezen en schrijven.”

Naarmate ik langer in Ndop woon worden ook de contacten intenser met de mensen om mij heen. En dat betekent ook dat je meer en meer deelt in hun leven en ze meer met je delen. Een paar dagen geleden kwam mr. Edward even om te groeten en hij vertelde dat zijn 60 jarige moeder vermist wordt sinds anderhalve week. Ze ging samen met haar kleindochter van amper 2 jaar weg en is sindsdien niet terug gekomen en elk spoor ontbreekt. De hele week hebben ze gezocht tot bijna aan de Nigeriaanse grens toe. Alleen een paar mensen hebben haar gezien en een paar voetensporen werd aan de familie getoond maar verder is er geen spoor van hen te bekennen. Het is vreemd, ze vertelde niet waar ze heen ging en ik vermoed dat ze ook geen telefoon heeft. Hier in Afrika wordt nu gelijk gedacht aan tovernarij of aan mensen die ze gevangen houden. Heel regelmatig hoor je verhalen van mensen die vermist raken door tovernarij. Maar mr Edward en zijn vrouw Mercy zijn christen en in de kerk hebben we er gisteren voor gebeden en ook hopen we morgen te vasten voor deze situatie. Ik kan hierin veel van mijn Afrikaanse medechristenen leren, vasten en volharden in gebed! Vast en bid u/jij mee?

Hartelijke groet,
Marinne

De taxi en autorijden op zich…

Het was een warme dag en na een paar goede bezoeken  in Ndop besloot ik een taxi te nemen naar Bamenda. Op de speciale taxi plaats stonden al een aantal mensen te wachten en dat is een goed teken want het is vaak wachten op mensen tot de taxi vol zit. Maar dat was gelukkig niet het geval. De taxi is een normale personen auto, met 4 mensen achterin, en dan ook 4 mensen voorin. Het zit niet erg comfortabel maar wel erg knus. Ik kan me dit niet voorstellen in Nederland, hoewel overvolle bussen Utrecht kan soms daar wel op lijken, alhoewel ik de chauffeurs geen stoel heb zien delen. Het lijkt me erg lastig rijden maar de taxi chauffeurs hier lijken er aan gewend te zijn. De trip vanuit Ndop naar Bamenda is prachtig! Zeker nu de regen alles heeft omgetoverd in fris groene kleuren. De heuvels en dalen, en alle palmbomen  en net beplante akkers zijn prachtig om te zien. Langs de route kun je ook van alles tegen komen om te kopen. Tomaten, uien, vers geplukte champignons, en andere groenten maar ook vlees zoals een net gevangen grote bush rat of aap net uit de val.

Mijn eerste ervaringen met auto rijden zijn inmiddels ook een feit. En daarnaast ook alle rompslomp met een auto zelf. Ik mag de auto van een collega gebruiken, maar met de eerste rit wilde het niet starten, gelukkig kon die aan de gang geduwd worden maar een paar dagen later was ie echt zo dood als een pier. Gelukkig stond de auto naast mijn huis en op de compound waar ik nu nog woon is een garage. Hilarisch natuurlijk als madam whiteman met haar 20 jarige oude landrover de auto niet gestart krijgt. Maar vol ijver en bezorgdheid proberen ze me te helpen, hoewel madam wel erg op de vingers mee kijkt…en alles wil weten wat  ze doen. De accu blijkt leeg te zijn en omdat mijn collega van wie de auto is met een paar dagen weer in Kameroen hoopt te zijn besluit ik even af te wachten met het aanschaffen van een nieuwe accu. Maar zodra ik belde was het de bedoeling dat ik de accu liet vervangen. Ik had die dag nogal wat afspraken dus ik vroeg of die garage gasten als een haas om een accu konden gaan. (na eerst even bij diverse mensen geïnformeerd te hebben wat zulke dingen kosten) Ze waren erg snel en een paar uur later kon ik vertrekken, hoewel dat schoot niet erg op want juist vandaag was de begrafenis van de burgemeester van Bamenda en was de hoofdweg vol met taxi’s en mensen. Maar het was een goede trip en ik heb er weer een ervaring bij!

Een paar weken geleden was ik betrokken als staf bij een workshop waarbij 5 taalgroepen waren uitgenodigd om Aids preventie materiaal te vertalen en op te nemen. Ondanks dat er maar 1 taalgroep kwam opdagen was het interessant om met hen te werken. En tijdens de pauzes hadden we interessante discussies bijvoorbeeld over Engelse leenwoorden die veel talen hier geadopteerd hebben. Die Engelse leenwoorden gebruiken ze om woord te creëren voor bijvoorbeeld het woord computer, vliegtuig, fiets enzovoort. Het woord in Awing voor vliegtuig is vertaald: “een auto op in de hogere wolken”.  Het is namelijk niet zomaar in de wolken wat mist kan zijn maar in de hogere wolken. De wolken zijn soorten van de weg waarop de auto (het vliegtuig) gaat! Ik vond het een erg leuke uitleg. Om een beetje vervelend te zijn vroeg ik natuurlijk hoe het werkt als er geen bewolking is, pastor Godlove antwoordde al lachend dan stort ie neer…maar het is natuurlijk maar een omschrijving van woord vliegtuig maar misschien dachten ze vroeger echt dat een vliegtuig wolken nodig heeft om te kunnen vliegen.

Marinne

Water…

Er is weer water! Op dit moment wonen we met zo’n 30 personen op een compound en delen we de gezamelijke keuken en eetzaal. En zo nu en dan moeten we ons behelpen. Om een paar voorbeelden te noemen, de gasfles ging leeg, we hadden 1 koelkast beschikbaar…uitdaging voor 30 mensen… De boiler lekt, de druk van het water gaat op en neer wat betekent dat je het ene moment wel de wc kan door trekken en de volgende keer niet. En zo ook met het douchen. En sinds gisteren was er helemaal geen water, en ook het waterfilter was leeg…maar gelukkig hadden we vanmorgen een mega regenbui en hadden we alle mogelijke emmers en wasmanden buiten gezet en daarmee hebben we weer een water voorraad! Oja, en niet te vergeten er huist een mega rat in de keuken. Maar er zijn ook veel positieve dingen hier; we hebben meestal stroom! En de mensen die de keuken schoonmaken doen een erg goede job, het heeft geregend!

Ik ben vandaag samen met een collega naar een supermarkt geweest! Isn’t it exciting!!! Echte winkelwagens, schappen vol keus…gewoon beangstigend. Veel producten gemaakt in Nederland en overheerlijk ijs…je moet er wel wat voor over hebben. Een half uur lang rij je stapvoets of harder, en anticipeer je in het verkeer. Zodra je een van de weinige stoplichten nadert kijk je niet of het licht op rood of groen is maar je kijkt of er een politieman staat die het verkeer regelt. (Pas namelijk stonden we heel netjes voor een rood licht te wachten maar iets verder stond de politie hard te zwaaien dat we moesten doorrijden.) Ook moet je goed opletten naar wat mensen om je heen doen, wat gebaren ze, waar rijden ze, welke banen gebruiken ze, hoe stoppen ze, wat vervoeren ze…hoe gaat de tegenligger de kuil in de weg ontwijken…komt hij naar jou kant? En dan nog alle voetgangers die over steken, met of zonder te kijken, ook lopen er veel mannen met karren die bijvoorbeeld hout vervoeren of andere spullen.

Mensen zijn hier erg creatief, zo kun je bijvoorbeeld in een restaurantje langs de weg terecht komen, en zit je op een voormalige bus of vliegtuig stoel vis en plantain te eten! Heerlijk Afrika, het is erg belangrijk dat je van deze creativiteit en soms ongemakken geniet, want anders is je leven in Afrika een grote frustratie…

Helaas valt het me op dat buitenlanders hier best nogal klagen…over de hitte, over het niet hebben van water, over de mensen enzovoorts. Ik hoop dat ik daarvoor bewaard blijf, serieus!

Ja, misschien klinkt het Engels en het Frans van de Afrikanen wat onbeleefder als je hoort: give me water in plaats van can you pls give me water. Maar dit is niet onbeleefd bedoeld en wil niet zeggen dat ze onbeleefd zijn, zij vinden het onbeleefd als je elkaar zomaar bij de voornaam noemt zeker als iemand ouder is. En daar zijn wij heel gemakkelijk in want ook je baas noem je gewoon bij zijn voornaam.

Er valt veel te leren hier! Wat een voorrecht!

Sister Marinne

Het Afrikaanse leven

dsc00688Het leven is hier o.a. stoffig en droog en het duurt nog even voordat het regent. Maar ondanks dat bruist het hier van energie en leven en geniet ik van de interactie met mensen, van de prachtige natuur en probeer me een beetje verstaan baar te maken in Pidgin. Zeker in de dorpen spreken veel mensen Pidgin. Zo ben ik de afgelopen weken in Ndop geweest en verbleef daar in het guesthouse van de Rooms Katholieke Zending. Het was een prettig verblijf met goed verzorgt eten en met de dingen die bij het Afrikaanse leven horen. Zoals het regelmatige uitvallen van stroom, zodat je ’s avonds in het pikdonker zit. Ik verbleef daar samen met mijn half Nederlandse collega Carolin. Na het werk (trainen van mensen in een workshop) gingen we regelmatig ff een eindje lopen om de omgeving wat te verkennen en er even uit te zijn. Het is vreemd voor mensen dat je ‘zomaar’ gaat lopen…je loopt voor een reden bv je bent op weg naar je land om te werken, maar goed ondanks dat bleven mensen groeten, ook al kwamen we regelmatig ergens op iemands compound omdat we de weg niet goed wisten. Maar dat gaf ons de gelegenheid om te zien hoe iemand mimbo (palmwijn) tapte hoog in de top van de palmboom, en zagen we het proces van het verwerken van rijst.

Een ander ongewoon iets wat ik ook niet in een Nigeriaanse kerk tegen ben gekomen is dat aan het eind van de dienst wat er bij de collecte in natura is gegeven per opbod wordt verkocht. Zo waren er afgelopen zondag 3 flessen met pinda”s gegeven en mensen konden bieden. En 3 gelukkige eigenaren gingen met een fles naar huis en de opbrengst werd bij de collecte gestopt…!

Al met al boeiend wat ik hier mee mag maken van het Afrikaanse leven.

In Kameroen!

Daar ben ik dan weer in West-Afrika. Geland op de airport in Yaounde. Een grote stad met ongeveer een miljoen inwoners. Het is er warm en druk. Gele taxi”s rijden af en aan en zorgen ervoor dat 2-baans wegen veranderen in 4-baans wegen. Mijn eerst verblijf is in de buurt “Carrefour des carreaux”. Fabienne mijn gastvrouw zorgt voor de oriëntatie. De eerste paar dagen in de hoofdstad ben ik overal en nergens. We leren hoe we yoghurt moeten maken, groenten wassen, omgaan met de officiële instanties, het nemen van taxi’s en hoe om te gaan met je hulp in huis en nog veel meer. Waardevol en praktisch maar erg intensief omdat je in korte tijd zoveel mensen ontmoet en op zoveel plaatsen komt. Collega’s nodigden me uit voor lunch of avondeten dus dat was erg leuk om hen zo te leren kennen. Ik zal waarschijnlijk niet veel in Yaounde zijn maar toch wel handig om wat mensen te kennen en je weg een beetje weten te vinden. Want inmiddels ben ik in Bamenda wat een trip van ongeveer 6 uur was. Het is de droge tijd dus het was erg stoffig maar Bamenda ligt een stuk hoger en is aanmerkelijk koeler. En hier wordt weer heerlijk Engels gesproken. In de hoofdstad was het toch lastig om met mensen te communiceren.Ook ligt Bamenda in een prachtig gebied en ondanks de droge tijd zijn er best wel wat bomen en planten in de bloei! Maar dit klinkt natuurlijk allemaal nog erg vakantie-achtig… De komende dagen staan er vergaderingen gepland.